Ρεκόρ ζέστης στην Ευρώπη και φόβοι για νέο Ελ Νίνιο - Κόκκινος συναγερμός από το Copernicus

Τα ακραία καιρικά φαινόμενα παύουν να αποτελούν εξαίρεση και μετατρέπονται σταδιακά στη νέα κλιματική πραγματικότητα, προειδοποιεί το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο για την κλιματική αλλαγή Copernicus, το οποίο καταγράφει τον Μάιο του 2026 ως τον δεύτερο θερμότερο μήνα που έχει καταγραφεί ποτέ παγκοσμίως, πίσω μόνο από τον αντίστοιχο μήνα του 2024.

Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του οργανισμού, η Ευρώπη βρέθηκε αντιμέτωπη με ένα ασυνήθιστα πρόωρο και ιδιαίτερα έντονο κύμα ζέστης, γεγονός που αποτυπώνει τη ραγδαία μεταβολή των κλιματικών συνθηκών.

«Το πρόωρο και έντονο κύμα καύσωνα στην Ευρώπη καταδεικνύει πόσο γρήγορα τα ακραία κλιματικά φαινόμενα μετατρέπονται στη νέα κανονικότητα και όχι σε μεμονωμένες εξαιρέσεις», τονίζει η κλιματολόγος του Copernicus, Σαμάνθα Μπέρτζες.

Ρεκόρ θερμοκρασιών και πρωτοφανείς συνθήκες

Κατά τη διάρκεια του Μαΐου καταγράφηκαν σειρά μηνιαίων ρεκόρ θερμοκρασίας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με τη Γαλλία, τη Βρετανία, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία να βιώνουν ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες λόγω της παρατεταμένης ζέστης.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι το φαινόμενο δεν αποτελεί συγκυριακή ανωμαλία, αλλά εντάσσεται σε μια μακροχρόνια τάση αύξησης της θερμοκρασίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η οποία συνοδεύεται από ολοένα συχνότερους, ισχυρότερους και πιο πρώιμους καύσωνες.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Μάιος του 2026 καταγράφηκε ελαφρώς ψυχρότερος από τον ιστορικά θερμό Μάιο του 2024, ωστόσο παρέμεινε σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα. Η μέση παγκόσμια θερμοκρασία στην επιφάνεια της ξηράς και των θαλασσών διαμορφώθηκε στους 15,81 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή κατά 1,42 βαθμούς υψηλότερα σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα της περιόδου 1850-1900.

Ο ρόλος των ωκεανών και η απειλή του Ελ Νίνιο

Το Copernicus αποδίδει μέρος της κλιματικής επιβάρυνσης στις ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες που καταγράφονται στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό. Παράλληλα, οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά τη σταδιακή μετάβαση προς συνθήκες Ελ Νίνιο, ενός φυσικού κλιματικού φαινομένου που επηρεάζει τα καιρικά μοτίβα σε παγκόσμια κλίμακα.

Το Ελ Νίνιο εκδηλώνεται περιοδικά στον Ειρηνικό Ωκεανό και μπορεί να μεταβάλει σημαντικά τις θερμοκρασίες, τους ανέμους και τα πρότυπα βροχοπτώσεων σε πολλές περιοχές του πλανήτη.

Οι επιπτώσεις του διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή: σε χώρες όπως η Ινδονησία συνδέεται συχνά με ξηρασία και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών, ενώ στη δυτική ακτή της Νότιας Αμερικής, και ιδιαίτερα στο Περού, μπορεί να προκαλέσει ακραίες βροχοπτώσεις και πλημμυρικά φαινόμενα.

Η τελευταία ισχυρή εκδήλωση του Ελ Νίνιο σημειώθηκε την περίοδο 2023-2024. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό, η πιθανότητα επανεμφάνισής του κατά το διάστημα Ιουνίου – Αυγούστου αγγίζει το 80%, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για περαιτέρω επιβάρυνση του παγκόσμιου κλίματος τους επόμενους μήνες.